Деректер ғалымы болу үшін қажет негізгі дағдылар

Деректер ғалымы болу — бүгінгі күннің ең көп талқыланатын мансап мақсаттарының бірі. Алайда деректермен жұмыс істеу дағдылары енді тек деректер ғалымдарының ісі емес: шығын, жұмсау және бюджет деректерімен күн сайын жұмыс істейтін қаржы командалары үшін де деректік сауаттылық негізгі құзыреттілікке айналды. Бұл мақалада алдымен деректер ғалымының негізгі дағдыларын қысқаша қорытындылап, содан кейін негізгі сұраққа тоқталамыз: қаржы маманына қандай деректік дағдылар қажет және ол бұл дағдыларды шығыс деректерінде қалай қолданады?

Деректер ғалымы қандай негізгі дағдыларға ие болуы керек?

Деректер ғалымы — үлкен әрі күрделі деректер жиынтығынан мағыналы нәтижелер шығаратын, бұл нәтижелерді бизнес шешімдеріне айналдыратын маман. Саланың негізгі дағдылар жиынтығын қысқаша былай қорытуға болады:

• Бағдарламалау: Python мен R — деректерді талдау және модельдеу үшін ең кең тараған екі тіл.
• Статистика мен математика: Ықтималдық, гипотеза тесттері, регрессия және уақыттық қатарларды талдау; деректің артындағы әңгімені дұрыс оқудың негізі.
• Машиналық оқыту: Жіктеу, кластерлеу және болжау модельдерін құру мен тексеру дағдысы.
• Деректерді визуализациялау: Талдау нәтижелерін шешім қабылдаушылар түсінетін графиктерге айналдыру.
• Сала білімі мен коммуникация: Жұмыс істеп жатқан саланың бизнес-процестерін түсіну және нәтижелерді техникалық емес тілмен түсіндіре білу.

Бұл дағдылар деректер ғалымы жұмысының тұтас бөлігін құрайды. Егер сіз қаржы командасында болсаңыз, олардың барлығында маманданудың қажеті жоқ; сізге қажет нәрсе — осы жиынтықтың қаржы ісіне қараған беті болып табылатын деректік сауаттылық.

Қаржы командалары үшін деректік сауаттылық нені білдіреді?

Деректік сауаттылық — деректі оқи алу, сұрақ қоя алу, түсіндіре алу және деректің негізінде шешім қабылдай алу дағдысы. Қаржы жағында бұл код жазудан гөрі мына сұрақтарға сенімді жауап бере алуды білдіреді:

• Осы айда шығын баптарында әдеттен тыс қозғалыс бар ма?
• Қай бөлім бюджеттен қаншалықты ауытқып жатыр және неге?
• Ақша шығыстарымыз келесі тоқсанда қай бағытқа бет алуда?
• Саясаттан тыс шығыстар қай баптарда шоғырланған?

Деректер ғалымының модельдері бұл сұрақтардың моторын құрады; қаржы маманының деректік сауаттылығы болса дұрыс сұрақ қоюды және шыққан нәтижені бизнес шешіміне айналдыруды қамтамасыз етеді. Екеуі бірінің орнын баспайды, бірін-бірі толықтырады.

Қаржы маманына қажет деректік дағдылар

1. Дерек сапасын сұрақ ету

Әрбір талдау дерек сенімділігі қаншалықты болса, соншалықты жақсы. Қолмен енгізілген шығын жазбалары; жетіспейтін түбіртек, қате санат және мүкерер енгізу сияқты қателерге ашық. Қаржы маманы алдына келген есепте «бұл дерек қайдан келді, кемшілігі бар ма, бір шығыс екі рет есептелген болуы мүмкін бе» деген сұрақтарды рефлекске айналдыруы керек. Шығын енгізуді қолмен жүргізудің тудыратын жүгі мен қателік мөлшері туралы шығын енгізудің компанияға жасырын уақыт құны мақаласын қарай аласыз.

2. Негізгі статистикалық оқу

Орташа мән, медиана, таралым және ауытқу сияқты ұғымдарды дұрыс түсіндіру шығыс деректерінде көп жұмысты атқарады. Мысалы, бір бөлімнің орташа тамақ шығыны төмен көрінгенімен, бірнеше шеткі шығыс жиынтықты ісіріп жатқан болуы мүмкін; орташаға емес, таралымға қарауды білетін қаржы маманы мұны бірден байқайды.

3. Үрдіс пен ауытқуды талдау

Айлық шығыс қатарларын оқи алу — маусымдық әсерді, тұрақты өсуді және бір реттік секірісті бір-бірінен ажырата алуды білдіреді. Бұл дағды бюджет ауытқуларын олар орын алмай тұрып ұстап қалудың да кілті. Бюджетті жоспарлау мен қадағалау жағын тереңдету үшін бюджет басқару мақаласы жақсы бастау болып табылады.

4. Аномалия мен теріс пайдалану белгілерін тану

Шығыс деректерінде белгілі бір үлгілер ескерту белгісі болып табылады: лимиттің дәл астына бөлінген шығыстар, демалыс күндері шоғырланған шығындар, бір соманың қайталанатын түбіртектері. Бұл үлгілерді тану шығын теріс пайдалануын ерте кезеңде ұстап қалуды қамтамасыз етеді. Деректер ғылымындағы аномалияны анықтау модельдері бұл жұмысты ауқымды түрде жасайды; қаржы командасының міндеті — модель белгілеген жазбаларды бизнес контексінде бағалау.

5. Визуализация және деректермен баяндау

Басшылыққа ұсынылатын шығыс талдауының әсері дұрыс график таңдауға байланысты: бөлім бойынша таралым үшін үлес диаграммасының орнына реттелген баған, кезеңдік салыстыру үшін үрдіс сызығы көбіне дұрысырақ оқылады. Санды бизнес нәтижесіне байланыстыру да осы дағдының бөлігі: «ауытқу пайызбен өсті» деудің орнына «бұл ауытқу жалғасса, тоқсан соңында бюджет асып кетеді» деу шешім қабылдаушыны әрекетке итермелейді.

Шығыс деректерімен талдау: нақты мысалдар

Деректік сауаттылықтың қаржы операциясындағы көрінісі нақты:

• Санат бойынша шығын талдауы: Шығыстарды сапар, тұру, өкілдік сияқты санаттарға бөліп кезеңдік түрде салыстыру үнемдеу аймақтарын көрінетін етеді.
• Саясатқа сәйкестікті бақылау: Шығыс жазбаларын компания ережелерімен салыстырып, ережеден тыс баптарды тізімдеу тексеру жүгін азайтады. Ережелердің қалай құрылатыны туралы шығын саясаты нұсқаулығын қарай аласыз.
• Ақша ағынын болжау: Өткен шығыс үрдістерінен шыға отырып, келесі кезеңнің ақша шығыстарын болжау қаржы жоспарлауының негізі; егжей-тегжейлер үшін ақша ағыны мақаласын қараңыз.
• Жеткізуші мен бап шоғырлануы: Шығыстардың аз санды жеткізушіде немесе бапта жиналған-жиналмағанын көру келіссөз және тәуекелді басқару мүмкіндігін тудырады.

Бұл талдаулардың ешқайсысы жоғары деңгейлі модельдеуді қажет етпейді; қажет ететін нәрсесі — таза дерек, дұрыс сұрақ және жүйелі қарау әдеті.

Жиі қойылатын сұрақтар

Қаржы командасындағы әркім код үйренуі керек пе?

Жоқ. Негізгі деңгейде сұрақ қою және кесте өңдеу дағдысы көптеген қаржы рөлі үшін жеткілікті. Маңыздысы — деректі сұрақ ету рефлексі және нәтижелерді дұрыс түсіндіру дағдысы; модельдеу жұмысы дерек командасында немесе қолданылатын бағдарламаның ішінде қала алады.

Деректер ғалымы мен деректік сауатты қаржы маманы арасындағы айырмашылық неде?

Деректер ғалымы модельді құрады және тексереді; деректік сауатты қаржы маманы дұрыс сұрақ қояды, нәтижені бизнес контексінде түсіндіреді және шешімге айналдырады. Мықты қаржы командалары екі тараптың да тілінде сөйлейді.

Деректік сауаттылықты неден бастау керек?

Өз шығыс деректеріңізден бастаңыз: бір тоқсандық шығын жазбаларын санат, бөлім және кезең бөлінісінде қараңыз; ең үлкен үш ауытқуды тауып, себебін зерттеңіз. Нақты деректермен жасалған бұл жаттығу кез келген курстан гөрі жылдамырақ үйретеді.

Бағдарлама бұл дағдылардың орнын баса ма?

Бағдарлама деректі жинау, жіктеу және ескерту жасау жұмысын автоматтандырады; түсіндіру мен шешім қабылдау адамда қалады. Ең жақсы нәтиже — автоматтандыру рутинді жұмысты өз мойнына алған және қаржы командасы талдауға шоғырланған құрылымнан шығады. Рутинді шығын операцияларында жоғалтылған уақытты қайтарып алу үшін жұмыс орнында уақыт жоғалтуды болдырмау мақаласын қарай аласыз.

Шығыс деректеріңізді шешім күшіне айналдырыңыз

Деректер ғалымының дағдылар жиынтығы — терең маманданған сала; қаржы командаларына қажеті болса, осы жиынтықтың бизнес жағына қараған өзегі болып табылатын деректік сауаттылық: дерек сапасын сұрақ ету, үрдіс пен ауытқуды оқу, аномалияны тану және нәтижені шешімге айналдыру. Masraff-тың шығын басқару шешімі шығыс деректерін автоматты түрде жинап, жіктей отырып, қаржы командасына талдау үшін таза әрі жаңартылған негіз ұсынады. Шығыс деректеріңізбен не істей алатыныңызды көру үшін бізбен байланысыңыз.